De geestelijk emotionele component van darmziekten

Inflammatoire darmziekten, zoals de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa, zijn chronische ontstekingsaandoeningen van het maagdarmkanaal. De lichamelijke klachten zoals buikpijn, diarree, bloedverlies en vermoeidheid hebben een grote invloed op het dagelijks functioneren. In de reguliere medische wereld worden deze aandoeningen vooral benaderd vanuit een lichamelijk perspectief. Maar wie te maken heeft met deze aandoeningen, als patiënt of als therapeut, weet dat het verhaal vaak dieper gaat. Want wat zich in het lichaam afspeelt, raakt vaak ook iets op geestelijk emotioneel vlak. In deze blog gaan we dieper in op de emotionele kant en de symbolische betekenissen die daarmee samen kunnen hangen.

Zichtbaar en onzichtbaar

Een grote uitdaging waar mensen met een inflammatoire darmziekte mee te maken hebben is dat het grotendeels een onzichtbare ziekte is. Aan de buitenkant ziet iemand er vaak gezond uit, terwijl zich van binnen van alles afspeelt wat zeer onaangenaam is. Dit kan leiden tot onbegrip vanuit de omgeving en het gevoel geven niet erkend te worden in het eigen lijden.

De darm is een gevoelig orgaan dat nauw verbonden is met ons zenuwstelsel en onze emoties. Het wordt ook wel het ‘tweede brein’ genoemd. Via de zogeheten darm-hersen-as communiceren hersenen en darmen voortdurend met elkaar. Stress, angst en onverwerkte emoties kunnen een directe invloed hebben op de darmfunctie. Opvlammingen van de ziekte worden dan ook regelmatig gezien na emotionele gebeurtenissen. Omgekeerd kan een darmontsteking ook emotionele stemmingen beïnvloeden, zoals prikkelbaarheid of depressieve gedachten.

Ontsteking als innerlijk conflict

De darm is de plek van vertering, opname en uitscheiding. Alles wat niet goed verteerd kan worden blijft steken en kan leiden tot pijn en ontsteking. Dit zou je kunnen lezen op zowel de letterlijke als figuurlijke manier. Op de letterlijke manier heeft het alles te maken met de vertering en opname van voedingsstoffen en uitscheiding van afvalstoffen.

Je zou er ook om een symbolische manier naar kunnen kijken: de darm als plek van verwerken, loslaten en uitscheiden van bijvoorbeeld emoties, gedachten en ervaringen. Een ontsteking in de darm zou je in dat geval ook kunnen zien als een soort innerlijke strijd. Er ‘woedt’ iets in de darm. Emoties, gedachten of ervaringen blijven steken en komen op een explosieve manier tot uiting. Vooral wanneer die emoties niet geuit worden of er geen ruimte gevoeld wordt om te spreken, kan de spanning zich lichamelijk uiten. Een opvallend thema bij sommige mensen met een inflammatoire darmziekte is het gevoel van ‘zich niet durven uitspreken’. Via een ontsteking vraagt het lichaam om beweging, om verandering.

Bloedverlies via de darm

Vaak treedt bloedverlies via de darm op wanneer er een actieve ontsteking gaande is. Symbolisch gezien staat bloed voor levenskracht, energie en vitaliteit. Wanneer iemand bloed verliest, voelt dat ook vaak als het verliezen van energie. Je zou je dan kunnen afvragen: waarom stroomt het leven letterlijk weg? En waarin verliest diegene zichzelf? Het kan ook te maken hebben met onderdrukte woede of pijn die geen uitweg vindt via woorden, maar het lichaam verlaat via dit signaal.

In het donker zijn

Het gevoel van ‘in het donker zijn’ komt bij mensen met een inflammatoire darmziekte vaker voor. Letterlijk kun je het opvatten als vaak op het toilet zijn, in een ziekenhuis of in de periode van een opvlamming. Figuurlijk kan het resoneren met eenzaamheid of uitzichtloosheid. De ziekte kan iemand dwingen tot stilstand, maar ook tot reflectie. Het nodigt uit tot het verkennen en stellen van grenzen of tot het loslaten van bepaalde patronen die niet helpend zijn.

Holistische benadering

Een holistische aanpak bij inflammatoire darmziekten erkent zowel de lichamelijke als emotionele aspecten. Door gezondere voedingskeuzes te maken, het darmmicrobioom te ondersteunen, stress te verminderen en het slaapritme te verbeteren wordt meer balans in de darm gecreëerd en komen ontstekingsprocessen tot rust. Wanneer je een darmaandoening niet alleen ziet als een lichamelijke ontsteking, maar ook als een uitnodiging voor innerlijk onderzoek openbaart zich vaak een heel nieuw perspectief. In plaats van de ziekte alleen te bestrijden, kun je er ook bewust naar luisteren. Het lichaam fungeert namelijk ook als boodschapper. Door hier aandacht te geven aan, wordt de therapeutische benadering completer.

De volgende vragen helpen daar mogelijk bij:

• Wat wil mijn lichaam mij vertellen?
• Wat leeft er in mijn innerlijke wereld?
• Wat houd ik vast dat mij niet langer dient?
• Waar durf ik mijn waarheid nog niet te laten horen?
• Wat in mij vraagt om genezing, niet alleen fysiek maar ook op emotioneel vlak?

Een belangrijk onderdeel van het helingsproces is daarbij ruimte te geven aan alle emoties. Onderdrukking van emoties kan een stressreactie in het lichaam veroorzaken en juist ontstekingen aanwakkeren. Omgekeerd kan het erkennen en doorvoelen van emoties juist ontspanning brengen. Het kan raadzaam zijn om een holistisch orthomoleculair therapeut of coach te benaderen voor een juiste aanpak van klachten.

Om te onthouden

• Elke ziekte, dus ook een inflammatoire darmziekte, heeft zowel een lichamelijke als emotionele component in zich
• Inflammatoire darmklachten nodigen uit om dieper te luisteren. Wat wil het lichaam via deze klachten zeggen?
• Zonder aandacht voor wat er innerlijk leeft, blijft de behandeling vaak incompleet