Maagverkleiningen deel 2

In de blog Maagverkleiningen deel 1 is uitgelegd wat bariatrische ingrepen zijn. Deze ingrepen kunnen restrictief zijn, dat betekent dat de maag wordt aangepast zodat er minder voedsel in past. De gastric sleeve, een horizontale maagverkleining, is hier een voorbeeld van. Daarnaast kunnen deze ingrepen een malabsorptief karakter hebben, er wordt ingegrepen in de normale spijsverteringsroute zodat de kleinere hoeveelheid voedsel moeilijker kan worden verteerd en er minder voedingsstoffen kunnen worden opgenomen. De meest voorkomende ingreep in Nederland met een restrictief en malabsorptief karakter is de (mini) Gastric Bypass.

Gastric Bypass

Deze operatie is tweeledig. Als eerste wordt de maag verkleind tot het formaat van een kiwi. Hiervoor wordt de slokdarm met het bovenste deel van de maag losgesneden van de rest van de maag. De ‘oude’ maag wordt aan de bovenzijde met nietjes dichtgemaakt en zo buiten werking gesteld. Voedsel gaat rechtstreeks naar de nieuwe maag, ook wel pouch genoemd. Aan de onderzijde van de pouch wordt een maaguitgang gemaakt.

Het tweede deel bestaat uit een darmomleiding. De dunne darm wordt net onder het eerste deel van de dunne darm, het duodenum of twaalfvingerige darm doorgesneden. De ene helft, bestaande uit het tweede en derde deel van de dunne darm, het jejunum en ileum (nuchtere- en kronkeldarm) wordt vastgemaakt aan de nieuwe maaguitgang. De andere helft, de onderkant van het duodenum, wordt vastgemaakt halverwege het ileum en is hiermee gebypassed.

De route van de voedselbrij en spijsverteringsenzymen met gal

In een ongewijzigde situatie gaat voedsel via de maag naar het duodenum. In de maag zorgt maagzuur voor een eerste vertering en in het duodenum mengen spijsverteringsenzymen en gal zich met de voedselbrij. Hier vindt een groot deel van vertering plaats. Daarna volgt de voedselbrij een route door het jejunum, ileum en komt het uiteindelijk in de dikke darm terecht. Alle verteerbare bestanddelen horen dan te zijn verteerd en opgenomen.

In de nieuwe situatie gaat voedsel via een klein maagje met veel minder maagzuur rechtstreeks naar het jejunum en ileum. Deze delen van de dunne darm zijn bedoeld voor vertering en opname, maar feitelijk vindt hier nu alleen transport van de voedselbrij plaats. De grote, buiten werking gestelde maag produceert veel minder maagzuur en dit komt, samen met de spijsverteringenzymen en gal uit het duodenum, pas halverwege het ileum in contact met het voedsel. Nu pas kan er vertering en opname plaatsvinden. Het resultaat is een verminderde vertering en daarmee een verminderde opname van voedingsstoffen.

Mini Gastric Bypass

Bij een Gastric Bypass worden er twee nieuwe aansluitingen (anastomose) gemaakt. De eerste aansluiting is de pouch aan het jejunum, de tweede aansluiting is het duodenum aan het ileum. Bij een mini Gastric Bypass wordt slechts één nieuwe aansluiting gemaakt. De maagverkleining is grotendeels gelijk, er wordt een nieuwe maag gemaakt en de oude maag wordt buiten werking gesteld. De nieuwe maag wordt ook nu weer vastgemaakt aan het jejunum, maar op diezelfde plek wordt nu ook het duodenum, verbonden met de oude maag, vastgemaakt.
Voedsel gaat via de nieuwe maag rechtstreeks naar het jejunum, maar veel eerder komen nu maagzuur uit de oude maag en spijsverteringenzymen en gal bij de voedselbrij. Ten opzichte van een Gastric Bypass is er een iets betere verteringscapaciteit en kunnen er dus meer voedingsstoffen worden opgenomen.

Nadelen en gevolgen

Bij al deze ingrepen is het goed te beseffen dat er weliswaar gewichtsverlies en daardoor afname van co-morbiditeiten zoals hoge bloeddruk, diabetes en hart- en vaatziekten optreedt, maar dat de onderliggende oorzaak van het overgewicht niet wordt aangepakt. Zowel de mini als de gewone Gastric Bypass zijn operaties met risico’s op algemene complicaties zoals bloedingen, loslaten van nietjes of hechtingen, wondinfecties en problemen met de narcose.
Verder komen regelmatig klachten voor zoals:

• Dumping (een onaangenaam gevoel door een te snelle maaglediging)
• Galstenen en nierstenen
• Vermoeidheid en haaruitval
• Darmhernia’s, darmafknellingen

Het ingrijpen op de normale spijsverteringsroute heeft grote gevolgen voor het darmmicrobioom. Bacteriën in de dunne darm en dikke darm worden geconfronteerd met een aanbod van onverteerde voedselresten. Het ontwikkelen van een dysbiose, een overgroei met rottingsbacteriën, gisten en parasieten, komt veelvuldig voor. De dysbiose leidt tot een hyperpermeabele darmwand en uiteindelijk ontstekingen. Het gevolg zijn darmklachten zoals diarree, winderigheid en buikpijn. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt ook dat het risico op het ontwikkelen van een ontstekingsziekte in de darm zoals de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa toeneemt na een (mini) Gastric Bypass. Ook SIBO is een veel voorkomend probleem na een bariatrische ingreep.

Om te onthouden

• De (mini) Gastric Bypass is een restrictieve en malabsorptieve ingreep
• Bij beide operaties wordt de maag verkleind zodat er minder kan worden gegeten. Door de darmomleiding komen spijsverteringenzymen en gal pas later in het spijsverteringskanaal bij de voedselbrij waardoor er een verminderde vertering en opname van voedingsstoffen plaatsvindt
• Beide operaties kennen algemene risico’s maar ook andere complicaties: dumpingklachten, vermoeidheid, haaruitval, galstenen, nierstenen en darmbeknellingen.
• Door de verminderde spijsvertering worden de bacteriën in de darm geconfronteerd met onverteerde resten, dit kan leiden tot een dysbiose, hyperpermeabele darmwand en ontstekingen.
• Uit onderzoek blijkt dat het ondergaan van een Gastric bypass operatie een risico factor is voor het ontwikkelen van de ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa en SIBO.